|
Çanlıdostlar bu haftadan itibaren su dosyasını açıyor. Öncelikle bu hafta içme suyumuz olan Aksu’yu ele almak istedik…
Su tüm canlılar için en önemli doğal kaynaklardan biridir. Su damarlarımızdaki kanın bizlere sunduğu yaşama etkinlikleri ile eşdeğerde günlük yaşantımızın bir parçasıdır. İnsan kullanımı, ekosistem kullanımı, ekonomik kalkınma, enerji üretimi, ulusal güvenlik gibi suyun gerekli olduğu birçok sektör vardır.
Ancak, özellikle son 20 yıl içerisinde artan nüfus ve bunun sonucu olarak artan su talebi, küresel bir su krizini gündeme getirmiş, ekonomik, politik ve çevresel konulardaki mücadeleler ve çekişmeler çok daha yaygın ve ciddi boyutlara ulaşmıştır.
Su kaynakları; miktar, kalite ve tüm diğer sektörel kullanımlar açısından birçok ciddi sorunla karşı karşıyadır. 1940 yılında dünyadaki toplam su tüketimi yılda 1000 km3 civarındayken, bu miktar 1960 yılında ikiye katlanmış, 1990 yılında tekrar ikiye katlanarak 4130 km3’e ulaşmıştır. Bu suyun % 70’i tarımsal sulama amaçlı, % 10’u içme-kullanma suyu olarak, % 20’si ise sanayi sektöründe kullanılmaktadır.
Suyu bol olan bir ülkeyiz. Büyük çoğunluğu da akar gider, öyle bakarız. yerli ve yabancı bir çok kuruluş, sularımızı ambalajlar satarlar. Birçok ülkede sularımız içilir.
Hepsi de sağlıklı ve temizdir.
Evet, “Su Hayattır”!
NEDEN AKSU?
Bir çoğumuz için "Ekmek elden,su gölden" sözü ne ifade eder bilinmez ama,biz bu araştırmayı yapmadan önce,su ile ilgili birşey bilmediğimizi öğrendik...
İlçemiz de yıllar önceleri cezaevi yakınlarından sızıntı olarak toplanan ve toprak künklerle hemen Cezaevinin alt tarafında eski Panayır Tepesi mevkiindeki "KOBAK SUYU" adı verilen ve yıllarca kullanılan tek çeşmeli suyun, zaman içersinde azalmasıyla beraber ve kaynak sorunları yüzünden; Çan'da başka bir içme suyu arayışları başlamıştır.
Ahaliden hali vakti olanlar, at arabalarıyla su satanlardan içme suyunu temin ederdi. Kimileri için “KOBAK SUYU” ‘na gitmek bir eğlenceydi.
Çan’da birçok aile de diğer su ihtiyaçları için kuyu suları kullanıyordu.
İşte Çan’da nüfusun artması ve sanayinin büyümesiyle “KOBAK SUYU” ihtiyaca cevap veremez oldu. İçme suyu aramaları hız kazandı. Halen içtiğimiz AKSU; Söğütalan köyü üzerinden Çan'a 30 km. uzaklıkta olan Ağı Dağı mevkiinde araştırmalar sonucu bulunmuştur ve bu suya çıktığı mevkinin adı verilmiştir.
AKSU BİR DE ŞEHİT VERDİ !..
Her şeyden önce; birçok kişinin bu suya hizmeti var. İmece şeklinde yapılan bu çalışmalara gitmek bir bayram havası yaratıyor, nerdeyse tüm Çanlıdostları bir araya topluyor, çoluk-çocuk su getirmek için seferber oluyordu. Bu suya hizmet edenlerin başında eski Çan belediye başkanlarından Rahmetli Mesut H. Önür 'ün adı geçiyor. Başkana hizmetlerinden dolayı şilt hazırlanmış ama maalesef, başkanın rahmetli olması nedeniyle şilti verecek yer bulamamış dernek yöneticileri, ulaşamamış kimseye...
Hala şilt ellerinde...
Zamanın Kaymakamı Şemsettin UZUN da adı geçenlerden... Onun şilti de dernekte, yetkili elleri bekliyor. Ama bu şiltler tertemiz tozlanmamış; ilk günkü gibi...
Ecel diyelim, tesadüf diyelim, ne dersek diyelim. Ama bir gerçek... Mümin GÖKSU, suyumuzun gelme çalışmalarında hep orada oldu ve bu çalışmalar esnasında suyun başında öldü.
07.01.1979 tarihinde resmi dernek kuruluşu yapılmış. Ama çalışmalar 1978 yıllarına dayanıyor. O yıllarda bu işleri hep Çanca “metçane” yapmış bu kişiler… Şimdilerde olduğu gibi… Alın teri ve uykusuzlukla… İlk resmi üye ise, İsmail AVCI...
Ama şimdi aramızda olmayan birçok kişi de var bu üyelerin içinde. İlk kuruculardan ve derneğe yöneticilik yapanlar ise Kazım ÖZDEMİR, Ramiz GÖKSU.
Yine ilk kuruculardan ve aramızda olanlardan Fehmi İNCEYAPRAK ve Hüseyin GÖKSU var. Başkanlık yapanlar Ramazan DEMİR ve rahmetli M.Hulki ÖNÜR … Bugün ise Çan Su Getirme ve Yaşatma Derneği Başkanlığını Ahmet UYSAL, Başkan Yardımcılığını Mustafa TOY yapmakta... Bu kişiler toplum önünde olmak istemiyorlar, hatta resimlerinin çekilmesine de karşılar. Onlar şuna inanmışlar;
"Amellerin en güzeli, insanlığın hizmetine sunulandır. Bu amel sahipleri, Peygamberimizin (SAV) müjdesine mazhar olan amel defterleri kapanmayacak kutlu kişilerdir"
AKSU TEMİZ
Aksu, Çan'a 30 Km uzaktan geliyor demiştik yazımızın başında... Ağı Dağından çıkan bu su, önce Tepeköy sırtlarındaki ana depoya geliyor. Burada 120 tonluk depoya geliyor. Bunlar hep Çanlı birçok hayırseverin bağışları ile yapılmış. Bu deponun girişine paslanmaz kromdan dinlendirici maslak yapılmış. Buraya maslak yapmanın bir de hedefi varmış. Otomatik klorlama ve Ph. düzenleyici takmak... Burada da aslında AKSU eleklerden geçirilerek şimdilik arıtılıyor. Su gerçekten çok temiz ve berrak...
Ama su en alt seviyelerde... Yani su bitti bitecek...
Başkan Ahmet UYSAL' ın motosikletinin arkasında oturarak gezimizi Orman İşletmeleri’nin oradaki özel bir firmaya yaptırılan filtrelerin bulunduğu binaya geliyoruz... Yapılan bu filtreleme sistemi sayesinde Çanlıdostlar, 50 mikrona kadar filtrelenmiş su içmekteymiş. Bu bina da imece şeklinde yapılmış yine "Çanlıdostlar" tarafından... Hiç isim yazılmasın diye tembih ediliyor ama biz biliyoruz bu hayırseverleri.
Aksu temiz demiştik.Evet su çok temiz bunu her ay en çok kullanılan dört Aksu Çeşmesinden Sağlık Grup Başkanı Dr. Akın Çolak'ın görevlendiği bir teknisyen alıyormuş numuneleri...Sonra Sağlık Bakalığına bağlı Çanakkale deki İl Halk Sağlığı Laboratuvarı,İçme -Kullanma suyu kullanılmasına uygunluğu her ay raporlarla izleniyormuş.Sonuç olarak kimyasal ve bakteriyolojik olarak 0 değerlerde.Yani tertemiz bir su; AKSU...
Biz bu haberi Aksu derneğine gidip hazırlarken bir Çanlıdost geliyor...80 yaşlarında. Elinde bastonu. Gözlükleri olduğu halde, oturacağı koltuğu zor buluyor ama:
- "Başkanım geçen gün çeşmede yine biri arabasını yıkıyordu. Çok kızdım, bağırdım ama dinletemedim. Siz bir şeyler yapın" diyordu.
Çan Su Getirme ve Yaşatma Derneği birçok Çanlıdost sayesinde yıllardır yaşıyor, yaşatılıyor… Bağış defterlerine de göz atmadan geçemezdik tabii…
Bir kere de 4 TL veren de, 4000TL veren de vardı ve hepsi makbuldü başkan için… İşte bilinmeyen görünmeyen asıl “Çanlıdost” bunlar bizim için…
Başkanla konuşmamız bitti ve ikimizin de içinde yaptığı işin huzuru vardı…
Çan'da toplam 105 adet AKSU çeşmesinin olduğunu biliyor muydunuz?
Çan Su Getirme ve Yaşatma Derneği başkanı Ahmet UYSAL son olarak tüm "Çanlıdostlara sesleniyor; Suyunu boşa harcama, harcatma !..
"ÇANLIDOSTLAR"siteniz , çevreyi koruma bilicinin gelişmesiyle birlikte, halkın refah düzeyinin artacağını ve sürdürülebilir bir çevre için ihtiyacımız kadar tüketmemize, bu yolla çevreye verdiğimiz zararların önüne geçebileceğimize dikkat çekmek, "Suyu boşa akıtmayarak, gelecek nesillere güzel ve yaşanabilir bir dünya bırakmak" umuduyla hazırladı...
"ÇANLIDOSTLAR" olarak biz ancak yapılanların bir kısmını sizlere aktarabildik. Böyle bir dernek ve emeği geçenler bir avrupa ülkesinde olsaydı ilçedekiler onlara şilt verir,ilçelerinde ki en güzel yerinde bir dernek binasında konaklamasını sağlardı.
Emeği geçenlerden aramızda olmayanlara "rahmet" yaşayanlara ise minnet borcumuz var.
Bu şehrin buluşma ve uzlaşma zemini olan SİTENİZ,"Çanlıdostlar" içerdeki ve dışarıdaki hemşerilerimizin birlikteliğinden aldığı güçle bu toprakların geleceğini süslemeye devam edecek…
Araştırma
Salih CANAN
www.canlidostlar.com
|
Kategoriler 
